Θέσεις της Ελληνικής Ένωσης Γενικής Ιατρικής επί του σχεδίου νόμου «Μεταρρύθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, επείγουσες ρυθμίσεις αρμοδιότητας Υπουργείου Υγείας και άλλες διατάξεις»

Θέσεις της Ελληνικής Ένωσης Γενικής Ιατρικής επί του σχεδίου νόμου «Μεταρρύθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, επείγουσες ρυθμίσεις αρμοδιότητας Υπουργείου Υγείας και άλλες διατάξεις»

O καθηγητής Van Lerberghe, κορυφαίος σύμβουλος του ΠΟΥ για την ΠΦΥ και εκδότης του WHO world report του 2008, «ΠΦΥ τώρα περισσότερο από ποτέ», μέσα στο κοινοβούλιο το 2014, όταν βουλευτές ορισμένων κομμάτων διαμαρτύρονταν πως με το τότε νομοσχέδιο, η τότε κυβέρνηση κατέστρεφε την ΠΦΥ, δήλωσε πως αυτό ήταν αδύνατο, διότι πολύ απλά η Ελλάδα δεν είχε αναπτύξει μέχρι τότε ΠΦΥ…

Συνεπώς το έργο μιας κυβέρνησης αποφασισμένης να πάει κόντρα σε παγιωμένα συμφέροντα στο χώρο της υγείας για να δώσει μια οργανωμένη και ποιοτική ΠΦΥ βασισμένη στον οικογενειακό γιατρό, που αποδεδειγμένα επιτυγχάνει καλυτέρα αποτελέσματα υγείας για τον πληθυσμό σε χαμηλότερο κόστος, δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Έχει μόνο να αντιγράψει τις καλύτερες πρακτικές στην ΠΦΥ από όλο τον κόσμο. Σε αυτό είχε την αρωγή τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και του ΠΟΥ. Επίσης είχε τις διατυπωμένες θέσεις του φορέα μας.

Δυστυχώς το παρόν σχέδιο νόμου αποδεικνύει πως ιδεολογικές αγκυλώσεις δεν επέτρεψαν την υιοθέτηση των καλύτερων πρακτικών και το εγχείρημα παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα στο σχεδιασμό.

Φυσικά ως Γενικοί Γιατροί δεν μπορούμε παρά να υποστηρίξουμε την υποχρεωτική εγγραφή όλων των πολιτών σε οικογενειακό γιατρό, την καθολική κάλυψη υγείας του πληθυσμού με δωρεάν πρόσβαση όλων των πολιτών στην ΠΦΥ, την υποχρεωτική παραπομπή- gatekeeping- από τον οικογενειακό γιατρό για πρόσβαση στην εξειδικευμένη φροντίδα, εξωνοσοκομειακή και νοσοκομειακή, πρακτική που εφαρμόζεται σχεδόν σε όλη την Ευρώπη σε άλλοτε σκληρές και άλλοτε χαλαρές μορφές, καθώς συστήνεται στα κράτη μέλη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως το αποδοτικότερο μονοπάτι φροντίδας.

Από την άλλη πλευρά τα προβλήματα και τα ερωτηματικά που το νομοσχέδιο δημιουργεί είναι πολλά:

  • Δεν φαίνεται να αλλάζει τίποτα στην υποβαθμισμένη ΠΦΥ στην περιφέρεια της χώρας. Οι υποβαθμισμένες υπηρεσίες ΠΦΥ που λαμβάνουν οι κάτοικοι της περιφέρειας θα παραμείνουν ως έχουν, καθώς το σχέδιο νόμου αναφέρεται ουσιαστικά στις αστικές περιοχές και μόνο. Δημιουργεί δυο παράλληλα συστήματα ΠΦΥ στις αστικές περιοχές (οικογενειακοί ιατροί ΤοΜΥ- ιδιώτες συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ οικογενειακοί ιατροί) το καθένα με τα δικά του εγγενή προβλήματα, επιπρόσθετα του τρίτου, που ήδη λειτουργεί, με σοβαρές ελλείψεις και δυσλειτουργίες στην περιφέρεια (ΚΥ, ΠΙ).
  • Επιλέχθηκε η δημιουργία εκ βάθρων- εξοπλισμός- στελέχωση, νέων κρατικών δομών ΠΦΥ, των Το.Μ.Υ. σε μια χώρα που ήδη λειτουργεί στον αστικό ιστό της το πυκνότερο δίκτυο ιατρών στον κόσμο- κύρια ιδιωτών. Η σύναψη συμβάσεων του ΕΟΠΥΥ με τους ιδιώτες γιατρούς και η παροχή κινήτρων σε αυτούς, μέσω ΕΣΠΑ και άλλων πηγών χρηματοδότησης, για συνενώσεις προς δημιουργία group practices- η επιθυμητή μορφή- φαντάζει ως μια πολύ πιο πρόσφορη, άμεσα εφαρμόσιμη και αποδοτική λύση… Το σχέδιο νόμου ζητά από τους γιατρούς να κλείσουν τα ιατρεία τους, να παροπλίσουν τους εξοπλισμούς τους και να ενταχθούν στα ΤοΜΥ…
  • Είναι άγνωστο αν θα βρεθούν οι γιατροί που χρειάζονται για τη στελέχωση των ΤοΜΥ, καθώς το κίνητρο του μισθού επιμελητή Α’, με εργασιακή σχέση πλήρους και αποκλειστική απασχόλησης, ορίζοντα 2+2 ετών και χρηματοδότηση από ΕΣΠΑ, δυνατόν να λειτουργήσει μόνο για γιατρούς που μόλις τελείωσαν την ειδικότητα τους και όχι για έναν γιατρό που ήδη έχει κάνει την επένδυση του και έχει ανοίξει το ιατρείο του… Είναι επίσης άγνωστο αν είναι εφικτή η δημιουργία 240 ΤοΜΥ μέχρι τον Ιούνιο του 2018, που προβλέπει το μνημόνιο.
  • Επιλέχθηκε ως μέθοδος αποζημίωσης των οικογενειακών ιατρών των ΤοΜΥ η πάγια αντιμισθία, μέθοδος αποζημίωσης αναχρονιστική, που δεν προάγει την ποιότητα. Σε όλο το δυτικό κόσμο χρησιμοποιούν μικτά συστήματα αποζημίωσης με βάση τη κατά κεφαλήν μέθοδο αποζημίωσης, με στάθμιση για την ηλικία και το νοσολογικό προφίλ των ασθενών.
  • Παραμένουν πλήρως αδιευκρίνιστοι οι όροι σύμβασης των ιδιωτών οικογενειακών ιατρών με τον ΕΟΠΥΥ. Ποιο θα είναι το ελάχιστο ωράριο καθημερινό ωράριο που θα τους επιβληθεί; Ποιο θα είναι το ύψος της αποζημίωσης τους; Δηλώσεις του Υπουργού Υγείας το προσδιορίζουν σε εξευτελιστικά επίπεδα. Δεν λαμβάνουν υπόψη τη χρήση ουσιαστικά από τον ΕΟΠΥΥ ενός εξοπλισμένου ιατρείου με σημαντικά πάγια έξοδα, ούτε πως είναι απαραίτητη η στελέχωση του ιατρείου τουλάχιστον από έναν νοσηλευτή ή, και έναν γραμματέα για να μπορεί ο ιατρός να ανταπεξέλθει στο σημαντικό φόρτο εργασίας που του παραδίδεται, ούτε φυσικά οι υπέρογκες ασφαλιστικές εισφορές και φορολογία…
  • Είναι άγνωστο αν θα μπορέσει ο ΕΟΠΥΥ να βρει τους ιδιώτες οικογενειακούς ιατρούς που χρειάζεται για να καλύψει το 70% του αστικού πληθυσμού, αν όντως οι όροι σύμβασης είναι εξευτελιστικοί…
  • Τι θα συμβεί αν οι γιατροί δεν υποκύψουν στους όρους αυτούς; Πως θα λειτουργήσει το σύστημα που προϋποθέτει υποχρεωτική εγγραφή σε οικογενειακό γιατρό και gatekeeping; Υπάρχουν δηλώσεις- ουσιαστικά απειλές για σκέψεις για αποκλεισμό των μη συμβεβλημένων ιατρών από τη συνταγογράφηση…
  • Αδιευκρίνιστη παραμένει και η σχέση του δημόσιου συστήματος υγείας με το ιδιωτικό. Αν ένας πολίτης επιλέγει να έχει ως οικογενειακό γιατρό έναν ιδιώτη γιατρό, οι παραπομπές του θα γίνονται δεκτές από τα δημόσια νοσοκομεία, τα Κέντρα Υγείας ή και τους εξειδικευμένους ιατρούς του συστήματος; Ακόμα χειρότερα θα μπορεί να συνταγογραφεί αυτός φάρμακα και εξετάσεις υπό την ασφαλιστική κάλυψη του ΕΟΠΥΥ;
  • Δεν φαίνεται από το νομοσχέδιο να υπάρχει σεβασμός στην ελευθερία επιλογής ιατρού- οικογενειακού ή εξειδικευμένου από τον πολίτη. Δίνεται προτεραιότητα στην κάλυψη του πληθυσμού από τις δημόσιες δομές και όχι από τους γιατρούς που οι ασθενείς επιθυμούν. Η επιλογή του οικογενειακού ιατρού από τον ασθενή ενδυναμώνει τον ασθενή, ο οποίος με τις επιλογές του επιβραβεύει ή τιμωρεί συμπεριφορές και πρακτικές. Αποτελεί από μόνη της μια από τις καλύτερες μεθόδους αξιολόγησης της ποιότητας των υπηρεσιών.
  • Δεν φαίνεται να υπάρχει οροφή στον αριθμό των εγγεγραμμένων ασθενών ανά οικογενειακό ιατρό. Ο αναφερόμενος ως «ενδεδειγμένος» αριθμός ασθενών ανά οικογενειακό ιατρό- 2000 ενήλικες (και μάλιστα όχι σταθμισμένους για την ηλικία και για την νοσηρότητα τους) δεν βάζει όρια στο μέγεθος της λίστας, η οποία θα μπορεί να διογκώνεται κατά το δοκούν εις βάρος της ποιότητας των υπηρεσιών.
  • Τι νόημα έχει η διοικούσα τριμελής επιτροπή Το.Π.Φ.Υ. με τον πρόεδρο της να ορίζεται από το διοικητή της Υ.Πε. και με αδιευκρίνιστα τα κριτήρια επιλογής του;
  • Γιατί ένα παιδί να μην μπορεί να έχει οικογενειακό γιατρό έναν Γενικό Ιατρό αν η οικογένεια του το επιθυμεί και πρέπει να είναι υποχρεωτικά παιδίατρος;

Όλα αυτά δείχνουν πως γνώμονας του σχεδίου νόμου σαφώς δεν είναι η παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών ΠΦΥ για όλους τους πολίτες, αλλά περισσότερο η κάλυψη των κοινωνικά και οικονομικά περισσότερο αδυνάμων συμπολιτών μας και η δημιουργία ενός κρατικού συστήματος ΠΦΥ χαμηλού κόστους. Οι κοινωνικά και οικονομικά ισχυρότεροι θα καταφύγουν στην ιδιωτική ασφάλιση και στον ιδιωτικό τομέα υγείας. Ο μεγαλύτερος φόβος των Γενικών Γιατρών είναι πως ο θεσμός του οικογενειακού γιατρού, που τόσα χρόνια περιμέναμε να εφαρμοστεί, θα καεί μαζί με αυτό το κακά σχεδιασμένο εγχείρημα…